ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )

260

سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )

نيز هرجا كه دلش بخواهد ، حتى گاهى در وسط باغ‌ها صرف مىكند . در ميان اشياى قيمتى كه در اتاق بلور نگهدارى مىشوند تختى است كه نادرشاه آن را از يك راجه‌ى هندى به غنيمت گرفته است . همچنين صندلى مخصوص مراسم رسمى محمدشاه [ نيز در اين اتاق است ] ، كه [ اين ] هر دو به اندازه‌ى تخت افسانه‌يى طاووس ارزش و گيرايى ندارند . در اين اتاق چينىهاى زيباى سور « 1 » را هم ديديم كه از طرف ناپلئون سوم به دربار ايران هديه شده است . در اتاق بزرگى به نام اتاق آج « 2 » يا تالار گرسنه ، ظروف مفرغى ، تابلوهاى نقاشى ، كتاب‌هاى مختلف ، چلچراغ‌ها ، انواع بلورها به‌طور نامنظم و درهم و برهم روى زمين چيده شده بود تا بعدها در موزه‌ى جديد جا داده شوند . اتاق آج بر خلاف آنچه كه از مفهوم عبارت دستگير مىشود با هيچ حادثه‌ى وحشتناكى در كاخ ارتباط ندارد ، بلكه منظور اين است كه اين اتاق با چه حرص و ولعى گنجينه‌ى عظيمى را در دل خود جاى مىدهد . در عمارت بلورخانه ، زيباترين نوع هنر تزيينى به چشم مىخورد : قسمت پايين ديوارها پوشيده از مرمر سبزرنگ يزد است و بالاى آن را با نقاشىهاى سبز سير و طلايى حاشيه‌بندى كرده‌اند . ديوارها همه با بريده‌ى بلورها به اشكال مختلف تزيين شده است . روى سقف نيز با آيينه‌كارى ظريف و هنرمندانه‌يى ، مقرنس‌هاى زيبا ساخته‌اند . اين نوع هنر تزيينى كه منحصرا اختصاص به ايران دارد ، احتمالا به وسيله هنرمندان ايرانى در كاخ‌هايى كه به سبك موريتانى « 3 » در اسپانيا ساخته شده بود ، رواج پيدا كرده است . از سلاطين عرب احكام و مداركى در دست است كه ثابت مىكند ريوژا « 4 » مقر قطعى ايرانىها بوده است .

--> ( 1 ) . Sevre ( 2 ) . اين اسم در كليه اسناد و كتاب‌هاى معتبر تالار عاج آمده است ؛ ولى با توضيحى كه نويسنده‌ى اين كتاب داده و با توجه به عنوان ديگر اين تالار كه به آن سفره‌خانه مىگفتند ، معلوم مىشود كسانى كه نويسنده را راهنمايى مىكرده‌اند آن را مأخوذ از زبان تركى دانسته‌اند و ما براى اينكه با عاج به معناى دندان فيل اشتباه نشود و رعايت امانت در ترجمه نيز شده باشد املاى آن را با الف مدّدار نوشتيم ، ولى بديهى است اتاق عاج درست‌تر مىنمايد . م . ( 3 ) . Mauritanie يا Mauretanie : نواحى شمال افريقا است كه امروزه بين كشورهاى مراكش ، الجزاير و تونس تقسيم شده . مورها و مسلمانان تا قلب اسپانيا نفوذ كرده بودند و در آن نواحى آثار زيادى از خود به جاى گذاشته‌اند . م . ( 4 ) . Rioja : منطقه‌يى تاريخى در قسمت غربى اسپانيا در حوضه‌ى رودخانه‌ى Ebre . م .